Log in

Klik hier om in te loggen


Wachtwoord vergeten?

Nog geen inlog? Registreer nu
Om misbruik van dit formulier door spamrobots te voorkomen, vragen wij u hier het controlewoord stowa in te vullen!

Toepassing eDNA voedselwebanalyses voor toestandsbepaling en systeembegrip

Terug
Projectcode 443.354
Uitvoerders

Witteveen+Bos, Datura, Waterschap Brabantse Delta, Waternet, Hoogheemraadschap van Hollands Noorderkwartier, Waterschap Hunze en Aas, Wetterskip Fryslân, Waterschap Drents Overijsselse Delta en het Hoogheemraadschap van Delfland, STOWA

Thema Ecologie & water
Einddatum 31-12-2021

Documenten

Waterbeheerders monitoren hun oppervlaktewateren om inzicht te krijgen in de ecologische toestand van een water en aangrijpingspunten te vinden voor het verbeteren van deze toestand. De laatste jaren zijn er verschillende kansrijke nieuwe monitoringmethoden ontwikkeld, waarmee waterbeheerders aan de slag kunnen. Eén daarvan is voedselwebanalyse via eDNA.

Witteveen+Bos, Datura en zeven waterbeheerders brengen met steun van STOWA in dit project de concrete meerwaarde van eDNA-technieken voor voedselwebanalyses in beeld door ze toe te passen in praktijkcasussen. Het belangrijkste doel is om hiermee belemmeringen voor grootschalige toepassing weg te nemen.

Achtergronden

Het toepassen van environmental DNA, kortweg eDNA, is niet nieuw, het toepassen van eDNA voor de analyse van het gehele voedselweb wel. Wat maakt dit project bijzonder? Het idee is dat waterbeheerders met slechts één watermonster een integraal beeld van het leven onder water krijgen. Het unieke van deze methode is dat via het in het watermonster aanwezige DNA vrijwel het gehele voedselweb wordt blootgelegd, kwalitatief én kwantitatief. We krijgen niet alleen een beeld van de hoeveelheid vissen, algen en zoöplankton, maar ook van bacteriën en andere eukaryoten. Dit kan vergaande gevolgen hebben voor onze kennis van het leven onder water. En deze kennis helpt weer bij het systeembegrip.

Bij de eDNA voedselwebanalyses focussen de onderzoekers niet alleen op specifieke indicator soorten, maar vooral op het boven tafel krijgen van zo veel mogelijk informatie. Soms is dit informatie op het niveau van familie en soms op het niveau van soorten. De achterliggende gedachte is dat we hiermee de verbanden onder water kunnen blootleggen, om zo het leven onder water te begrijpen.

Belang van voedselwebanalyse
Waterbeheerders zijn druk bezig met het doen van systeemanalyses. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de Ecologische Sleutelfactoren van STOWA. De eDNA voedselwebanalyse sluit hier naadloos op aan. Door deze toepassing krijgen we niet alleen een beter beeld van het leven onder water, maar krijgen we ook meer inzicht tegen veel lagere kosten:  een eerste grove vergelijking laat zien dat de  eDNA toepassing zo’n 90% goedkoper is dan conventionele bemonsteringen. De analyses zijn bovendien eenvoudiger, sneller en geven een veel robuuster en vollediger resultaat.

Gefaseerde aanpak
Het project kent een gefaseerde aanpak voor een periode van vier tot vijf jaar 2017 - 2021. Eerst doet het projectteamsamen met waterbeheerders ervaring op met deze techniek en in aansluiting hierop wordt wetenschappelijke verdieping gezocht. In het praktijkgerichte spoor confronteren we de techniek in concrete casussen met praktijkvragen. Hierdoor worden de praktijkvragen beantwoord, maar wordt ook de geldigheid en toepasbaarheid van de techniek getoetst. Parallel wordt er een wetenschappelijk traject opgezet, waarmee de techniek en de verklarende waarde van de uitkomsten onderzocht en verbeterd worden. Uiteindelijk komt er een gestandaardiseerde methode beschikbaar, die grootschalig kan worden toegepast.

Casussen
Zeven waterbeheerders (Waterschap Brabantse Delta, Waternet, Hoogheemraadschap van Hollands Noorderkwartier, Waterschap Hunze en Aas, Wetterskip Fryslân, Waterschap Drents Overijsselse Delta en het Hoogheemraadschap van Delfland) hebben casussen ingebracht met verschillende vragen.

Zo is Waterschap Drents Overijsselse Delta benieuwd of via eDNA de ecologische toestand onderscheidend in beeld gebracht kan worden voor een aantal laag belaste plassen in het Natura 2000 gebied de Wieden- Weeribben. Waterschap Hunze en Aa’s wil weten of de techniek ingezet kan worden om de zwemwaterkwaliteit te monitoren op een 10-tal zwemwaterlocaties. Waternet wil graag weten of met deze techniek grip gekregen kan worden op de recente ontwikkelingen in de Molenpolder, waarbij ondergedoken waterplanten zijn verdwenen.

In het groeiseizoen van 2017 worden eDNA monsters genomen. De resultaten van de analyses komen beschikbaar in het najaar van 2017. Afhankelijk van de uitkomsten zullen de vervolg stappen voor het project vorm gegeven worden.

Meer informatie
In 2016 hield STOWA een groot driedaags monitoringcongres. Over het congerse verscheen een speciale uitgave van de STOWA ter Info. >Download
U kunt ook nog terecht op de speciale congressite met veel informatie. >Naar de congressite

Hebt u specifieke vragen over dit project of wilt u deelnemen? Dan kunt u contact opnemen met Marloes van der Kamp.

Onder: Monsterlocaties eDNA voedselwbproject 2017.

Monsterlocaties eDNA voedselwebproject 2017