Log in

Klik hier om in te loggen


Wachtwoord vergeten?

Nog geen inlog? Registreer nu
Om misbruik van dit formulier door spamrobots te voorkomen, vragen wij u hier het controlewoord stowa in te vullen!

Ecologische sleutelfactoren voor stilstaande wateren

De set ecologische sleutelfactoren (ESF's) voor stilstaande wateren bestaat uit negen factoren. Ze hebben een logische hiërarchie. De set is op te delen in vier groepen:

  • Voorwaarden voor herstel van ondergedoken waterplanten (ESF 1, 2 en 3);
  • Voorwaarden voor herstel van gewenste soorten / soortgroepen (ESF 4, 5 en 6;
  • Voorwaarden van belang in specifieke situaties (ESF 7 en 8);
  • Voorwaarden die de omgeving stelt; afweging tussen doelen en functies (SF 9).

ESF1: Productiviteit water
Lichtklimaat
Productiviteit bodem

Herstel van ondergedoken waterplanten

De terugkeer van ondergedoken waterplanten is voor veel wateren de eerste stap naar herstel van de ecologische kwaliteit. De eerste drie ecologische sleutelfactoren betreffen de voorwaarden waaronder ondergedoken waterplanten (weer) kunnen groeien. Dit komt kort gezegd neer op: de nutriëntenbelasting is lager dan de kritische belasting (lage productiviteit water, ESF 1), voldoende licht voor plantengroei (ESF 2) en de nutriëntenbelasting vanuit de waterbodem is niet te hoog (lage productiviteit bodem, ESF 3). Als aan al deze voorwaarden is voldaan, kan een soortenrijke, niet woekerende waterplantenvegetatie ontstaan.

 

Habitatgeschiktheid
Verspreiding

Verwijdering

Herstel van gewenste soorten/levensgemeenschappen

Welke soorten daadwerkelijk (gaan) voorkomen in een watersysteem, hangt af van aanvullende voorwaarden. De ecologische sleutelfactoren Habitatgeschiktheid (ESF 4), Verspreiding (ESF 5) en Verwijdering (ESF 6) geven de aanvullende voorwaarden weer voor specifieke soorten en levensgemeenschappen. In deze groep sleutelfactoren draait het dus niet alleen om ondergedoken waterplanten, maar ook om oeverplanten en het voorkomen van andere organismen, zoals vissen en macrofauna (kleine waterdieren).

 

Organische belasting

Toxiciteit

Specifieke situaties

De sleutelfactoren Organische belasting (ESF 7) en Toxiciteit (ESF 8) spelen alleen in specifieke situaties een rol. Maar wanneer één van deze sleutelfactoren niet voldoet, heeft het aanpakken ervan vaak prioriteit boven het aanpakken van de andere sleutelfactoren. De ecologische sleutelfactor organische belasting speelt voornamelijk een rol in het stedelijk gebied, de sleutelfactor toxiciteit vooral in gebieden met intensieve teelten (glastuinbouw en bollenteelt) en in gebieden met (historische) verontreiniging vanuit de industrie.

 

Context

Afweging tussen doelen en functies

De eerste acht sleutelfactoren stellen de voorwaarden voor goed ecologisch functioneren van watersystemen. Hierdoor zijn ze geschikt om haalbare doelen en effectieve maatregelen te definiëren voor het verbeteren van de waterkwaliteit en ecologie. De uiteindelijke afweging voor het vaststellen van doelen en het definiëren van maatregelen, vindt echter plaats in de bredere samenhang van het waterbeheer. Om deze samenhang te duiden, is een negende sleutelfactor gedefinieerd, de context (SF 9).

 

Meer lezen?

Wilt u verder lezen over de ecologische sleutelfactoren? Download de waaier en het boekje met uitleg over systeemanalyse en de ecologische sleutelfactoren voor stilstaande wateren.